Enderun Eğitim Sisteminde Spor: Bamyacılar ve Lahanacılar

Osmanlı Saray kültürünün en renkli ve rekabetçi geleneklerinden biri olan Lahanacılar ve Bamyacılar, Enderun Mektebi’nde yetişen iç oğlanlarının (öğrencilerin) kendi aralarında kurduğu iki büyük spor ve eğlence kulübüdür. Temelleri Çelebi Mehmed dönemindeki Merzifon (lahana) ve Amasya (bamya) rekabetine dayanan bu cemaatler, Topkapı Sarayı’nda özellikle cirit, tomak, binicilik, okçuluk ve matrak gibi askerî spor müsabakalarında karşı karşıya gelirlerdi. Lahanacılar yeşil, Bamyacılar ise kırmızı renkleri kendilerine simge edinmiş; padişahlar dahi bu iki gruptan birini tutarak (örneğin III. Selim Lahanacı, II. Mahmud ise Bamyacıydı) rekabete ortak olmuşlardır. Sarayın dördüncü avlusunda bugün hâlâ ayakta duran ve üzerlerinde lahana ile bamya motifleri barındıran tarihî dikilitaşlar, Enderunlu gençlerin yüzyıllar boyunca süren bu tatlı ama kıyasıya rekabetinin günümüze ulaşan en somut nişaneleridir.